Nagłówek Uniwersytetu Otwartego UAM

Nauki społeczne

Filozoficzne koncepcje terapii

Prowadzący: dr Małgorzata Bogaczyk-Vormayr


Liczba godzin: 15


Cena kursu: 160,00 zł


Forma zajęć: wykłady


Język: polski


Udostępnij

Podstawowe informacje

Informacje o zapisach
Rozpoczęcie zapisów: 22.02.2021
Zamknięcie zapisów: 15.03.2021
Min. liczba uczestników: 25
Limit miejsc: 50

Zapisy na ten kurs
zostały zakończone.

Terminy i miejsca zajęć

Lp. Data Godzina
1. środa 7.04.2021 17:45 - 19:15
2. środa 14.04.2021 17:45 - 19:15
3. środa 21.04.2021 17:45 - 19:15
4. środa 28.04.2021 17:45 - 19:15
5. środa 5.05.2021 17:45 - 19:15
6. środa 12.05.2021 17:45 - 19:15
7. środa 19.05.2021 17:45 - 19:15
8. środa 26.05.2021 17:45 - 18:30

Zajęcia prowadzone zdalnie.

Tryb zdalny z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Informacje dotyczące programu kursu

Kurs odbywać się będzie w formie zdalnej.

 

Cele kursu

Celem wykładu jest obszerna prezentacja zagdanienia terapii – zatem tematów: zdrowia, choroby, normy, kondycji ludzkiej, samopoznania, a następnie koncepcji medykalizacji życia społecznego, tzw. bio(władzy) medycyny, bioetycznego sporu o definicje i formy „terapii” –począwszy od wykładni filozofów antycznych, aż po nurt posthumanistyczny. Wykład ma pokazać Słuchaczom bogactwo i walory nie stricte historycznego, lecz problemowo/badawczo zorientowanego wykładu, prezentującego pewną linię zagadnienia i spory naukowe reprezentatywne dla historii filozofii i socjologii wiedzy. Wykład ma zatem charakter transdyscyplinarny, na jaki składają się spuścizna filozofii klasycznej i historii medycyny, w tym psychiatrii, a także współczesne nurty zarówno etyki medycznej, jak i filozofii sztuki, antropologii filozoficznej i transhumanizmu.

Tematyka kursu

Wykład 1: Od therapeia do enhancement: Filozoficzne ujęcia terapii. Keywords: therapeia, meditatio, techniki Siebie, troska o siebie, miara/równowaga, Ja/Selbst/self, podmiot, homo narrans, umysł anamnetyczny, zdrowie/norma, pathos, sprawczość, doskonałość, enhancement; S. Sontag, M.Foucault, S.Kierkegaard, O. Sackcs

Wykład 2: Presokratejski i Sokratejski postulat samopoznania. Keywords: Pitagorejczycy, Kynicy, methron, symmetria, gnothi seauton/poznaj samego siebie, granica/peras, podmiotowość, Sokrates, Platon, anamneza, pamięć, theoria, peristrophe, dajmonion, metafora zwierciadła

Wykład 3: Hellenistyczne modele tzw. Kultury Ja. Keywords: epimeleia heautou/troska o Ja, praemeditatio malorum/rachunek sumienia, epikureizm, Epiktet, stoicyzm, kontemplacja, L.A.Seneka, kultura listu, Marek Aureliusz, śmiertelność, czas,  ilozofia medycyny, Galen; M. Foucault, P. Hadot, J. Domański

Wykład 4: Postulaty „zdrowia duszy” i krytyka „namiętności duszy” – od Średniowiecza do Nowożytności. Keywords: askesis, meditatio, acedia (akedia-smutek-melancholia-depresja), monastycyzm, eremityzm, Ewagiusz Pontyjski, D.Hell, Augustyn, iluminacja, soliloquium, samopoznanie, autobiografia filozoficzna, vita activa – vita contemplativa, Mistrz Eckhart, passiones animae, sumienie, , M. de Montaigne, W. Shakespeare, B. Pascal, cogito, autorefleksja, emocja, afekt, R. Descartes

Wykład 5: Filozoficzne koncepcje egzystencji.  Keywords: egzystencja, osobowość, cierpienie, współczucie, F.Nietzsche, Arcyludzkie, F. Dostojewski, sumienie, „choroba na śmierć”, lęk, rozpacz, S. Kierkegaard, A.Schopenhauer, geniusz i szaleństwo, W. James, człowiek zdrowomyślny vs dusza chora, jaźń, Inny, F. Kafka, sytuacja graniczna, K. Jaspers, C.H.Unthan, P. Sloterdijk, „etyka pomimo”, bunt

Wykład 6: Psychoanaliza. Keywords: S. Freud, żałoba a melancholia, kultura jako źródło cierpienia, emancypacja, podświadomość vs nieświadomość, przeniesienie narcystyczne, depresja, Inny, persona, dialog terapeutyczny, transgresja, archetyp, C.G. Jung, J. Kristeva, J. Lacan

Wykład 7:  Psychiatria dialogiczna. Keywords: A. Kępiński, schizofrenia, melancholia, lęk, wspólnota terapuetyczna, A.Kubin, l’art brut/ Outsider Art, biopolityka, M. Foucault, H.-G.Gadamer, H.Prinzhorn, J.Dubuffet, talent/kreatywność, homo patiens, V. Frankl, logoterapia, E. Fromm

Wykład 8: Terapia w sporze bioetycznym. Keywords: podmiot, samostanowienie, autonomia, pacjent kompetentny, prawo do opieki, prawo do informacji, postulat życia, testament woli, terapia uporczywa, transplantacja organów, religie wobec transplantacji, eutanazja/dobra śmierć, inżynieria genetyczna, terapia genowa, J. Habermas, J. Harris, J. Finnis, socjologia medycyny, zdrowie jako dobro publiczne

Efekty kształcenia

  • Słuchacze znają stanowiska filozofów antycznych, średniowiecznych i nowożytnych wobec tematu zdrowia jako normy oraz historię patologizowania, aż do końca XX w., chorób/kryzysów zdrowotnych, takich jak choroba psychiczna, ułomność fizyczna, deficyt kognitywny, depresja, choroby nowotworowe oraz AIDS.
  • Słuchacze znają koncepcje terapii/terapeutyczności, oraz zdrowia vs choroby, wybranych filozofów: Platon, Epiktet, Seneka, Marek Aureliusz, Galen, Ewagriusz Pontyjski, Mistrz Eckhart, Descartes, Schopenhauer, Nietzsche, James, Freud, Jaspers, Jung, Kępiński, Merleau-Ponty, Foucault, Sontag, Gadamer, Sacks, Sloterdijk.
  • Słuchacze potrafią wskazać na różnice pomiędzy dwoma modelami terapeutyczności podejmującymi to samo zjawisko, np. „etyka pomimo” vs kalectwo (Nietzschego i Sloterdijka), np. rozmowa terapeutyczna wg Junga a wg Kępińskiego.
  • Słuchacze potrafią przywołać tematykę zdrowia i choroby kilku odmiennych tradycji filozoficznych, m.in. stoicyzm, mistycyzm chrześcijański, filozofia podmiotu, filozofia egzystencji, fenomenologia, strukturalizm.
  • Słuchacze znają XX-wieczną europejską tradycję l’art brut i outsider art oraz potrafią wpisać ją w kontekst refleksji filozoficznej (np. Foucault) oraz medycznej (np. Jung, Kępiński) a także współczesnych disability studies i resilience studies.
  • Słuchacze znają aktualne polskie ustawodawstwo dotyczące transplantologii, aborcji, badań prenatalnych, opieki paliatywnej, ochrony praw pacjenta w stanie wegetatywnym – a także potrafią formułować dylematy etyczne w obrębie tej problematyki.
  • Słuchacze rozumieją, że lektura klasycznego tekstu źródłowego (np. Seneka, np. Kant) służyć może dokonaniu jego heurezy i adaptacji/aplikacji do aktualnie stawianych zagadnień naukowych czy też problemów społeczno-kulturowych (np. medykalizacja życia, patologizacja chorób psychicznych, ocena samobójstwa).
  • Słuchacze potrafią wykorzystać zdobyte informacje na polu transdyscyplinarnej refleksji humanistycznej, tj. rozumieją ich znaczenie dla historii kultury, a także w obrębie własnego doświadczenia egzystencjalnego.

Metody pracy

Wykład problemowy (prezentacja), wykład konwersatoryjny


Informacje o egzaminie

Informacja:
egzamin nie jest obowiązkowy - jest przeznaczony dla słuchaczy, którzy chcą otrzymać Świadectwo Ukończenia Kursu. Warunkiem podejścia do egzaminu jest uczestniczenie w co najmniej 60% zajęć (9h) oraz terminowe dokonanie płatności za egzamin.

Cena egzaminu: 100,00 zł

Egzamin ustny. Słuchacz/Słuchaczka przygotowuje jedno dowolnie wybrane zagadnienie – z listy zagadnień tematycznych, prezentowanych na wykładach (jedno zagadnienie odpowiada tematyce jednego wykładu).