Nagłówek Uniwersytetu Otwartego UAM

Nauki humanistyczne

Literackość piosenki (Kaczmarski, Dylan i inni)

Prowadzący: prof. UAM dr hab. Krzysztof Gajda


Liczba godzin: 24


Cena kursu: 290,00 zł


Forma zajęć: ćwiczenia


Język: polski


Udostępnij

Podstawowe informacje

Informacje o zapisach
Rozpoczęcie zapisów: 14.02.2020
Zamknięcie zapisów: 2.03.2020
Min. liczba uczestników: 20
Limit miejsc: 30

Zapisy na ten kurs zostały odwołane.
Kurs nie został uruchomiony.

Terminy i miejsca zajęć

Lp. Data Godzina
1. poniedziałek 16.03.2020 18:45 - 20:15
2. poniedziałek 23.03.2020 18:45 - 20:15
3. poniedziałek 30.03.2020 18:45 - 20:15
4. poniedziałek 6.04.2020 18:45 - 20:15
5. poniedziałek 20.04.2020 18:45 - 20:15
6. poniedziałek 27.04.2020 18:45 - 20:15
7. poniedziałek 4.05.2020 18:45 - 20:15
8. poniedziałek 11.05.2020 18:45 - 20:15
9. poniedziałek 18.05.2020 18:45 - 20:15
10. poniedziałek 25.05.2020 18:45 - 20:15
11. poniedziałek 1.06.2020 18:45 - 20:15
12. poniedziałek 8.06.2020 18:45 - 20:15

Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
ul. Fredry 10; 61-701 Poznań

Informacje dotyczące programu kursu

Cele kursu

Ćwiczenia służą kształtowaniu kompetencji kulturowych, poznaniu warsztatu literaturoznawczego na przykładzie wartościowych tekstów piosenek. Współcześnie piosenka jest jedną z najpopularniejszych form wypowiedzi artystycznej. Jej wielokodowość sprawia jednak, że nie poddaje się łatwo literaturoznawczym ocenom.  Bardzo często okazuje się, że "dobra piosenka" może wykorzystywać słaby literacko tekst i na odwrót. Gdzie przebiega granica pomiędzy poezją a tekstem piosenki? Czym różni się "tekściarstwo" od twórczości poetyckiej? Czy autorzy tekstów piosenek bywają poetami? Co to takiego "piosenka poetycka" (a może literacka)? Czy istnieją wartościowe literacko teksty piosenek? I jakie kryteria stosować do takich ocen? Jakie problemy napotyka tłumacz tekstu śpiewanego i dlaczego przekład tekstu piosenki jest niemożliwy? Na te i inne pytania będziemy się starali odpowiedzieć w trakcie kursu.

Tematyka kursu

Prezentacja i omówienie interesujących artystycznie zjawisk, które przekraczają granice gatunków. Twórczość artystów piosenki, dla których słowo jest bardzo ważne, zbliżając popkulturową formę ku literaturze.

Jacek Kaczmarski znalazł swoje miejsce w polskiej kulturze jako autor pieśni i piosenek. Pieśniarz odwołał się do tradycji i historii, by opisywać zjawiska znane mu z rzeczywistości. Wiele jego utworów powstawało jako komentarze do aktualnych wydarzeń i tak też były odczytywane. Ale czas, który upłynął, zmiana relacji społecznych, ustrojowych, nie zdewaluowały znakomitej większości tych tekstów. Dziś ów polityczny kod, którym rozszyfrowywano aluzje, staje się coraz mniej istotny. Pozostają treści społeczne, egzystencjalne, historyczne. W dobie triumfu kultury masowej, odwołania do tradycyjnych wzorców kulturowych mogą stanowić impuls by docierać do sensów ukrytych między historycznymi, literackimi, malarskimi aluzjami. (10h)

Literacka Nagroda Nobla 2017 dla Boba Dylana była zaskoczeniem, choć artysta pojawiał się od kilku lat w gronie nominowanych. Największe kontrowersje wzbudził fakt, że Laureat nie jest tradycyjnie pojmowanym pisarzem ani poetą, popularność zdobył bowiem jako autor pieśni i piosenek, wykonywanych w różnych stylistykach muzycznych. Dla polskiego odbiorcy to najważniejsze w świecie literatury wyróżnienie mogło być w dwójnasób zaskakujące, bowiem ten wybitny pieśniarz w naszym kraju nigdy nie był tak popularny i ceniony, jak w wielu innych częściach globu. Na zajęciach porozmawiamy m.in. o znaczeniu Noblisty dla światowej kultury, o obecności Dylana w polskiej kulturze, a także o polskich tłumaczeniach i o tym, dlaczego Dylan jest na język polski nieprzetłumaczalny. (6h)

Inni autorzy, których twórczości będziemy mogli przyjrzeć się bliżej (wybór w uzgodnieniu z grupą) to: Jan Krzysztof Kelus, Kora (Olga Jackowska), Spięty (Hubert Dobaczewski), Marcin Świetlicki, Grabaż (Krzysztof Grabowski), Karolina Cicha. (8h)

Efekty kształcenia

Po ukończeniu kursu słuchacz:

Wiedza: zna elementarną terminologię niezbędną w procesie analizy i interpretacji utworów literackich; ma elementarną wiedzę na temat różnic w budowie utworów literackich i tekstów piosenek; posiada wiedzę na temat znaczenia wybranych artystów piosenki dla kultury polskiej i światowej II połowy XX wieku; posiada wiedzę o wartościowych zjawiskach artystycznych z pogranicza kultury popularnej i wysokiej; posiada wiedzę o wybranych utworach i ich intertekstualnych związkach z innymi tekstami kultury; posiada wiedzę na temat uwarunkowań tłumaczenia tekstów literackich oraz ograniczeń translatorskich, jakie stawia tekst piosenki.

Umiejętności: posiada umiejętność pogłębionego interpretowania tekstów kultury przy użyciu narzędzi literaturoznawczych; potrafi dokonać literaturoznawczej analizy wybranego utworu, sytuując go w szerszym kontekście historycznokulturowym; potrafi integrować dorobek różnych dyscyplin naukowych z obszaru nauk humanistycznych; potrafi wartościować zjawiska z dziedziny kultury współczesnej.

Kompetencje społeczne: rozumie i odczuwa potrzebę pogłębiania wiedzy w zakresie tradycji kultury; jest świadomy różnic między kulturą popularną a kanonem arcydzieł literackich i kulturowych minionych wieków; odczuwa potrzebę różnicowania wartości zjawisk w obrębie kultury popularnej.

Metody pracy

Ćwiczenia z elementami wykładu, przy wykorzystaniu oryginalnych prezentacji, materiałów dźwiękowych, wizualnych i tekstowych. Analiza i interpretacja utworów na tle historycznym, kulturowym i biograficznym. Wspólne poszukiwanie głębi tekstów piosenek przez odczytanie ich form językowych, powiązań z innymi dziedzinami sztuki (malarstwo, literatura, film). Samodzielne lektury.


Informacje o egzaminie

Informacja:
egzamin nie jest obowiązkowy - jest przeznaczony dla słuchaczy, którzy chcą otrzymać Świadectwo Ukończenia Kursu. Warunkiem podejścia do egzaminu jest uczestniczenie w co najmniej 60% zajęć (14h) oraz terminowe dokonanie płatności za egzamin.

Cena egzaminu: 100,00 zł

Test lekturowy oraz egzamin ustny.